Açık Rehber
Okuma atölyesi

Bir iddiayı kontrol etmek için çalışma sayfası

İddia, kanıt, karşı kanıt ve belirsizliği tek sayfada toplayın.

1 dk okumaÖrnek + kontrol listesi

İddiayı tek cümleye indirin

İncelemek istediğiniz ifadeyi mümkün olduğunca somut yazın. “Bu yöntem çok iyi” yerine neyin, hangi ölçüte göre ve hangi dönemde daha iyi olduğu sorusunu belirleyin. Ölçüt tanımlanamıyorsa iddianın doğrulanabilir kısmı henüz açık değildir.

Dört alanı doldurun

Bir sayfada iddia, destekleyen kanıt, karşı kanıt ve bilinmeyenler için ayrı alanlar açın. Kanıtın adresini ve tarihini ekleyin. Bir görüşü destekleyen çok sayıda yorum, ölçülmüş veriyle aynı tür kanıt değildir. Kaynakların birbirinden bağımsızlığını da not edin.

Kararı derecelendirin

Sonucu yalnızca doğru veya yanlış diye zorlamayın. “Destekleniyor”, “kısmen destekleniyor”, “çelişen veri var” veya “yetersiz bilgi” gibi daha dikkatli ifadeler kullanabilirsiniz. Sonucu değiştirebilecek yeni kanıtın ne olacağını yazmak, değerlendirmeyi güncellenebilir kılar.

Bir örnekle düşünün

İddia: “Yeni yöntem zamanı yarıya indiriyor.” Gerekli bilgiler: eski ve yeni işlem süresi, aynı işin yapılıp yapılmadığı, gözlem sayısı ve ölçüm koşulları. Yalnızca memnun kullanıcı yorumu bu soruları yanıtlamaz.

Örneğin kısa özeti
AlanDoldurulacak soru
İddiaTam olarak ne söyleniyor?
KapsamKim, ne zaman, hangi koşullarda?
KanıtKaynak, tarih ve yöntem nedir?
Karşı kanıtİddiaya uymayan kayıt var mı?
BilinmeyenHangi bilgiye hâlâ ulaşamıyorum?
SonuçKanıtın izin verdiği en dar sonuç ne?

Kısa kontrol listesi

  • İddiayı ölçülebilir hale getirin.
  • Lehte ve aleyhte kanıtları ayrı yazın.
  • Bilinmeyenleri sonuç cümlesinde koruyun.

Özgün kavramsal açıklama. Sayısal örnekler ve vakalar öğretim amacıyla kurgulanmıştır; gerçek maç, hesap veya araştırma sonucu değildir.

Yayın yaklaşımı ve kapsam

Bağlantılı okumalar

Sayfanın başına dön