Açık Rehber
Medya okuryazarlığı

Bir kaynağı değerlendirmek için beş soru

Uzmanlık, yöntem, tarih, çıkar ilişkisi ve bağımsız doğrulama.

1 dk okumaÖrnek + kontrol listesi

İmza ile yöntemi birlikte okuyun

Bir yazıda yazar adı bulunması yararlıdır; fakat her konuda uzmanlık anlamına gelmez. Yazarın konuya ilişkin deneyimi ve kullandığı yöntem açıklanıyor mu? Veriye dayanan bir iddia, verinin nereden geldiğini ve nasıl işlendiğini göstermelidir.

Güncellik konuya bağlıdır

Temel bir matematik tanımı uzun süre geçerli kalabilir. Buna karşılık uygulama ekranları, hizmet koşulları ve kurum iletişim bilgileri değişebilir. Eski bir kaynağı yalnızca tarihi nedeniyle atmak veya yeni bir kaynağı yalnızca yeni olduğu için üstün görmek doğru değildir.

Bağımsızlığı sınayın

Bir iddianın birçok sitede tekrarlanması, birçok bağımsız kanıt olduğu anlamına gelmez. Hepsi aynı basın açıklamasını kopyalamış olabilir. İlk kaynağa dönün; finansman, reklam ve ticari ilişki açıklamalarını arayın. Çıkar ilişkisi tek başına yanlışlık kanıtı değildir ama değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Bir örnekle düşünün

On haber sayfası aynı açıklamaya dayanıyorsa elinizde on ayrı araştırma değil, on yerde yayımlanmış tek kaynak bulunabilir. Ortak başlangıç noktasını bulmak kanıt sayısını doğru anlamanıza yardım eder.

Kısa kontrol listesi

  • Yazarın ilgili uzmanlığı ve yöntemi açık mı?
  • Tarih ve bağlam iddiaya uygun mu?
  • Bağımsız kaynak gerçekten bağımsız mı?

Özgün kavramsal açıklama. Sayısal örnekler ve vakalar öğretim amacıyla kurgulanmıştır; gerçek maç, hesap veya araştırma sonucu değildir.

Yayın yaklaşımı ve kapsam

Bağlantılı okumalar

Sayfanın başına dön