İlişkiyi tanımlayın
İki değişken birlikte artabilir, birlikte azalabilir veya ters yönlerde hareket edebilir. Bu tür ilişkiyi görmek, birinin diğerini oluşturduğunu kanıtlamaz. Araya üçüncü bir etken girebilir ya da ilişki seçilen veri aralığına özgü olabilir.
Alternatif açıklamaları arayın
Bir takımın çok pas yaptığı maçlarda daha çok kazandığını gözlediğinizi düşünün. Pas sayısı tek neden olmayabilir; rakip gücü, skorun erken değişmesi veya takımın genel kalitesi her iki ölçümü de etkileyebilir. Yönü ters de olabilir: öne geçmek pas davranışını değiştirmiş olabilir.
Daha güçlü kanıt isteyin
Nedensel bir iddia, makul bir mekanizma ve alternatif açıklamaları ele alan bir yöntem gerektirir. Tek bir grafik genellikle yeterli değildir. Ölçümlerin zaman sırasını, hangi değişkenlerin hesaba katıldığını ve sonucun başka koşullarda tekrarlanıp tekrarlanmadığını inceleyin.
Yaz aylarında hem dondurma satışı hem plaj ziyaretleri artabilir. Dondurmanın insanları plaja götürdüğü sonucunu çıkarmak yerine sıcak hava gibi ortak etkenleri düşünmek gerekir.
Kısa kontrol listesi
- Üçüncü bir etken iki sonucu da açıklayabilir mi?
- Neden ve sonuç yönü karışmış olabilir mi?
- İddia, grafiğin gösterdiğinden daha mı güçlü?
Özgün kavramsal açıklama. Sayısal örnekler ve vakalar öğretim amacıyla kurgulanmıştır; gerçek maç, hesap veya araştırma sonucu değildir.
Yayın yaklaşımı ve kapsam